تحصيلات‌ پيش‌ دانشگاهي‌

‌اين‌ تحصيلات‌ در كشور بلژيك‌ به‌ طور كلي‌ بر سه‌ دسته‌ است: آموزش‌ ابتدايي، متوسطه‌ و دبيرستان. دوره‌هاي‌ ابتدايي‌ و متوسطه، شامل‌ آموزش‌ ويژه‌ نظري‌ و عملي‌ با توجه‌ به‌ وضعيت‌ روحي‌ و جسمي‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ است. آموزش‌ دبيرستان‌ شامل‌ 6 سال‌ (از 12 تا 18 سالگي) است‌ كه‌ دروس‌ آن‌ در سه‌ سال‌ اول‌ براي‌ همه‌ دانش‌آموزان‌ مشترك‌ است‌ و پس‌ از اتمام‌ آن‌ هر دانش‌آموز مي‌تواند به‌ تحصيل‌ در رشته‌ مورد علاقه‌ خود بپردازد. در اين‌ دوره‌ 4 گونه‌ آموزش‌ وجود دارد.

‌‌ - آموزش‌ عمومي‌ASO ))، آموزش‌ نظري‌ كه‌ مبناي‌ آموزش‌ در دبيرستان‌ است.

‌‌ - آموزش‌ فني‌TSO ))، آموزش‌ دروس‌ عمومي‌ و فني‌ كه‌ پس‌ از پايان‌ اين‌ دوره، دانش‌آموزان‌ جذب‌ بازار كار مي‌شوند.

‌‌ - آموزش‌ هنري‌KSO ))، آموزش‌ عمومي‌ هنر در سطح‌ گسترده.

‌‌ - آموزش‌ فني‌ حرفه‌اي‌BSO ))، آموزش‌ عملي‌ براي‌ نوجواناني‌ كه‌ در صدد كسب‌ مهارت‌ ويژه‌ در كنار آموزش‌ عمومي‌ هستند.

‌6 -سال‌ آموزش‌ دبيرستان‌ به‌ سه‌ دسته‌ تقسيم‌ مي‌شود كه‌ هر كدام‌ 2 سال‌ طول‌ مي‌كشد.

پس‌ از پايان‌ سومين‌ سال، دانش‌آموز مي‌تواند يكي‌ از رشته‌هاي‌BSO, KSO, TSO, ASO  را انتخاب‌ كند و در مرحله‌ سوم‌ به‌ موضوعات‌ خاص‌ مربوط‌ به‌ انتخاب‌ شغل‌ توجه‌ مي‌شود. پس‌ از پايان‌ اين‌ مرحله‌ دانش‌آموز موفق‌ به‌ اخذ مدرك‌ ديپلم‌ دبيرستان‌ مي‌شود. در بلژيك، براي‌ ورود به‌ آموزش‌ عالي‌(HO)  گذراندن‌ دوره‌ پيش‌ دانشگاهي‌(BVL)   الزامي‌ است.

 ‌‌تحصيلات‌ دانشگاهي‌

‌آموزش‌ عالي‌ در بلژيك‌ شامل‌ تحصيلات‌ در دانشگاه‌ يا مؤ‌سسات‌ آموزش‌ عالي‌ است.

در مؤ‌سسات‌ آموزش عالي (HOBU)  امكان‌ تحصيل‌ در رشته‌هاي‌گوناگون ‌معماري، بهداشت،  موسيقي، نمايش‌ و غيره(  وجود دارد. برنامه‌هاي‌ آموزشي‌ طي‌ يك‌ يا دو دوره‌ انجام‌ مي‌شود. دوره‌ اول‌ آموزش‌ همراه‌ با كار عملي، براي‌ دستيابي‌ به‌ مهارت‌ همراه‌ با علم‌ و دوره‌ دوم‌ به‌ صورت‌ دانشگاهي‌ (آكادميك) همراه‌ با پژوهش‌ و همكاري‌ با ديگر دانشگاه‌هاي‌ داخل‌ يا خارج‌ از كشور است. در حال‌ حاضر حدود 30 مؤ‌سسه‌ آموزش‌ عالي‌ در بلژيك‌ فعاليت‌ دارند.

براي‌ ورود به‌ دانشگاه‌ها ارايه‌ ديپلم‌ دبيرستان‌ بلژيك‌ يا ديپلم‌ دبيرستان‌ كشورهاي‌ ديگر كه‌ به‌ تأييد وزارت‌ آموزش، تحقيقات‌ و تشكيلات1 كشور بلژيك‌ رسيده‌ باشد، الزامي‌ است. دانشجوياني‌ كه‌ مايل‌ به‌ تحصيل‌ در رشته‌هاي‌ فني‌ و مهندسي، پزشكي‌ و دندانپزشكي‌ هستند، بايد در امتحان‌ ورودي‌ نيز شركت‌ كنند. تحصيلات‌ دانشگاهي‌ در بلژيك‌ در حال‌ حاضر شامل‌ 18 رشته‌ تحصيلي‌ با 80 گرايش‌ است.

نظام‌ آموزشي‌ به‌ دو صورت‌ نيم‌ سال‌ و سالانه‌ است. هر سال‌ تحصيلي‌ شامل‌ دو نيم‌ سال‌ 13 هفته‌اي‌ يا يك‌ نظام‌ سالانه‌ 26 هفته‌اي‌ است. كشور بلژيك‌ به‌ دو منطقه‌ فرانسوي‌ زبان‌ و هلندي‌ زبان‌ تقسيم‌ مي‌شود كه‌ البته‌ در دانشگاه‌ها نيز تدريس‌ و تحصيل‌ به‌ اين‌ دو زبان‌ صورت‌ مي‌گيرد.

دوران‌ تحصيلات‌  دانشگاهي‌  به‌  سه ‌ دوره‌  تقسيم‌  مي‌شود   First, Second and Third Cycle))

 ‌دوره‌هاي‌ تحصيلي‌

.1دوره‌ اول‌ : (First Cycle) كه‌ ويژه‌ دروس‌ پايه‌ است‌ و 2 تا 3 سال‌ طول‌ مي‌كشد. در پايان‌ دوره‌ مدرك‌ Kandidaat (Candidate) اعطا مي‌شود كه‌ البته‌ به‌ معني‌ اتمام‌ تحصيلات‌ نيست‌ و به‌ آن‌ Intermediate Academic Degree  گفته‌ مي‌شود.

. 2دوره‌ دوم‌(Second Cycle)، كه‌ 2 تا 4 سال‌ بعد از دوره‌ اول‌ است‌ و در پايان‌ آن‌ مدرك‌ Licentiaat (Licentiate) اعطا مي‌شود. اين‌ مدرك‌ در سطح‌Master   است. شرط‌ ورود به‌ اين‌ دوره‌ نيز داشتن‌ مدرك‌Kandidaat   است.

.3 بعداز دوره دوم در بعضی از دانشگاههای بلژیک گذراندن دوره های Advanced Academic Trainigدر يك‌ يا دو سال‌ تحصيلي‌ كه‌ فقط‌ كار پژوهشي‌ و گاهي‌ هم‌ درس‌را شامل مي‌شود، بسيار رايج‌ است. در اين‌ دوره‌هاي‌ تخصصي‌ از دانشجو مي‌خواهند كه‌ در موضوعي‌ خاص‌ عميقاً‌ پژوهش‌ كنند. اين‌ گونه‌ دوره‌ها مخصوص‌ هستند و گاهي‌ در پايان‌ مدارك‌   DEC1،DEC2  ياDEA  به‌ دانش‌آموختگان‌ اعطا مي‌شود.

شرط‌ ورود به‌ اين‌ دوره‌ها داشتن‌ مدرك‌Licentiaat  است.

 ‌. 4دوره‌ سوم‌(Third Cycle )، اين‌ دوره‌ 3 تا 5 سال‌ طول‌ مي‌كشد كه‌ در پايان‌ آن‌ مدرك‌ Doctor (Ph.D.) اعطا مي‌شود. در اين‌ مدت‌ دانشجو پژوهشي‌ گسترده‌ و بسيار تخصصي‌ را همراه‌ استاد مشاور خود انجام‌ مي‌دهد. البته‌ در بعضي‌ دانشگاه‌ها شركت‌ در كلاس‌ها و سمينارها نيز متداول‌ است. نوشتن‌ رساله‌ لازم‌ است‌ و دفاع‌ از آن‌ در يك‌ جلسه‌ عمومي‌ صورت‌ مي‌پذيرد.

شرط‌ ورود به‌ دوره‌ داشتن‌ مدرك‌ Licentiaat  است‌ و ارايه‌ سوابق‌ تحصيلي، سوابق‌ حرفه‌اي‌ و معرفي‌ استاداني‌ كه‌ به‌ خوبي‌ مي‌توانند درباره‌ دانشجو و توانايي‌هاي‌ او نظر دهند الزامي‌ است. سپس‌ شوراي‌ دانشگاه‌ با بررسي‌ كليه‌ مدارك‌ نظر خود را مي‌دهد. براي‌ شروع‌ دوره‌ دكترا نيز شرط‌ اساسي، مجوز همين‌ شوراي‌ دانشگاه‌ است. 

‌نحوه‌ ارزشيابي‌ مدارك‌ تحصيلي‌

. 1 مدارک Kandidaat (Candidate)و كليه‌ مدارك‌ و تحصيلات‌ نيمه‌تمام‌ دانشگاهي‌ )آكادميك) شامل 2 يا 3 سال‌ تحصيل، "كارداني" ارزشيابي‌ مي‌شود.

. 2 مدارك‌Licentiaat (licentiate)   " کارشناسی ارشد " ارزشيابي‌ مي‌شود.

.3 مدارک  1DEA , DEC2 , DEC بعد ازLicentiaat (Master)   در صورتي‌ كه‌ در سطح‌ مدارك‌ Master  (كارشناسي‌ ارشد)باشد، "كارشناسي‌ ارشد" ارزشيابي‌ مي‌شود.

 .4مدارک Doctor (Ph.D.)به‌ شرط‌ داشتن‌ كارشناسي‌ ارشد، "دكترا" ارزشيابي‌ مي‌شود.

 ‌معرفي‌ دانشگاه‌ها و مراكز آموزش‌ عالي‌ بلژيك‌

‌‌الف) دانشگاه‌ها و مراكز آموزش‌ عالي‌ بلژيك، گروه‌ يك‌ )ممتاز).

1- Universiteit Antwerpen (Universitaire Instelling Antwerpen و  Universitaire Centrum Antwerpen و  Universitaire Faculteiten Sint - Ignatius te Antwerpen از تلفيق سه دانشگاه )

2- Vrije Universiteit Brussel (Free University of Brussels)

3- Katholieke universiteit Brusslel (Catholic University of Brussels)

4- Rijksuniversiteit te Gent (State University of Ghent)

5- Faculte Universitaire Des Sciences Agronomiques De Gembloux (Faculty of Agricultural Sciences of Gembloux)

6- Katholieke Universiteit Leuven (Catholic University of Leuven)

7- Universite De Liege (State University of Liege)

8- Limburgs Universitair Centrum (University Center of Limburg)

9- Fondation Universitaire Luxembourgeoise (Luxembourg University Foundation Arlon)

10- Faculte Universitaire Catholique De Mons (Catholic University Faculty of Mons)

11- Faculte Polytechnique De Mons (polytechnical Faculty of Mons)

12- Universite De Mons - Hainaut (University of Mons- Hainaut)

13- Facultes Universitaires Notre - Dame De La Paix (University of Namur)

14- Facultes Universitaires Saint - Louis (University Faculties Saint - Louis)

15- Universiteit Antwerpen (University of Antwep) (UA)

16- Universite Catholique de Louvaine (Catholic University of Louvain) (UCL)

 ب(  مراكز آموزش‌ عالي‌ بلژيك‌ گروه‌ دو (خوب)

1- Europese Hogeschool Brussel (EHSAL)

1- صرفاً تا مقطع کارشناسی ارشد

2- Hogeschool Voor Wetenschapen Kunst (De Nayer Institute)

2- صرفاً تا مقطع کارشناسی ارشد

3- Universitet Hasselt

4- Vlerick Leuven Gent Management School

4- صرفاً تا مقطع کارشناسی ارشد

5- Hogeschool 'Sint-Lukas' Brussel

5- صرفاً تا مقطع کارشناسی ارشد

6- كليه‌ مراكز آموزش‌ عالي‌ كه‌ اسامي‌ آنها در گروه‌ يك‌ (ممتاز) نيامده‌ است‌ و مدارك‌ صادره‌ از اين‌ گروه‌ به‌ شرط‌ تأييد وزارت‌ آموزش، تحقيقات‌ و تشكيلات‌( Ministry of Education, Research and Formation)  بلژيك‌ قابل‌ ارزشيابي‌ مي‌باشد.

 ‌معرفي‌ دانشگاه‌ها و مراكز آموزش‌ عالي‌ نا معتبر در كشور بلژيک

چنانچه نام دانشگاه يا موسسه ای در فهرست دانشگاه ها و موسسات اعلام شده (اعم از معتبر و غير معتبر) منعکس نشده باشد، متقاضی می بايست اعتبار آن را از اداره کل امور دانش آموختگان استعلام نمايد.

1-      Global Business Academy

2-      IMI

 ‌  ‌جدول‌ چگونگي‌ ارزشيابي‌ مدارك‌ تحصيلي‌ دانشگاه‌هاي‌ بلژيك‌

منبع: سایت وزارت علوم